Het pestprotocol, oftewel ‘Als het kalf verdronken is…’

pestenIn het nieuwsPestprotocollen van scholen zijn niet effectief genoeg. Ondanks alle maatregelen worden kinderen nog steeds te vaak gepest. Dat constateert Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer na gesprekken met kinderen tijdens haar Kinderrechtentour. ,”Pesten is nog steeds een groot probleem.”

In het nieuws, In september 2015: ‘Scholen schenken deze week extra aandacht aan pesten’. Een bevestiging van wat de Kinderombudsvrouw nu benoemt.

‘Als het kalf verdronken is…’
Het pestprotocol is de omgekeerde wereld. Anders gezegd: het is ‘als het kalf verdronken is, dempt men met een beetje mazzel de put’ beleid.

Staatssecretaris Dekker heeft in 2015 met zijn plan van aanpak tegen pesten scholen verplicht te kiezen voor één van de 9 anti-pestmethodes die door het Nederlands Jeugd Instituut (NJI) als bewezen effectief zijn aangemerkt. De 57 meest gebruikte methodes zijn door een commissie van het NJI geanalyseerd op hun effectiviteit. 48 van de 57 anti-pestprogramma’s zijn door de commissie afgewezen. Voor de overige methodes is er sprake van kritiek.

Pestprotocollen, of dit nu op op school is of op het werk, zijn voornamelijk reactief: we reageren – dat hoop ik tenminste – op wat we zien of horen. Pestprotocollen zijn voornamelijk ook curatief: we straffen, schorsen eventueel. Het plaatsen van camera’s wordt preventief genoemd, maar is eigenlijk ook een curatieve maatregel.

Reacties van scholen, bedrijven en de maatschappij zijn ook vaak beleidsgericht: “We hebben het protocol gevolgd, dus ons valt niets te verwijten.’ Het wordt opgelost door elkaar de hand te schudden en sorry te zeggen, zonder te kijken wat er onder pestgedrag ligt en of de basisafspraken ten aanzien van hoe we met elkaar omgaan wel afdoende aanwezig zijn, helder genoeg zijn of toegepast worden. De afgelopen jaren hebben we daarbij helaas moeten constateren dat reactief en curatief omgaan met pesten niet werkt.

Geen pestprotocol dus, maar wat dan wel?
Simpel, gedrag bij een ander begint bij jezelf. Wij bepalen samen hoe een ander zich gedraagt. Zaandam is daar een actueel voorbeeld van. Geven we ruimte voor fout gedrag dan krijgen we fout gedrag. Corrigeren we fout gedrag niet direct dan groeit fout gedrag, loopt het uit de hand. Wij volwassenen zijn de spiegel voor gedrag van kinderen en andere volwassenen. Wij doen gedrag voor. Wij laten het zo ver uit de hand lopen dat politie het nu op moeten lossen, waarbij de politie zelfs hardop bekritiseerd wordt.

Het zelfde geldt voor alcohol in het verkeer: wij schenken op onze feestjes glaasjes alcohol in voor mensen waarvan we weten dat ze gewoon nog in de auto stappen. We staan er bij, kijken er naar en lachen er over…. Totdat het echt fout gaat, dan komen die kalf en de put weer langs.

Hoe zorg je nu voor sociale veiligheid in school, ook voor de leerkrachten en ouders?
In basis op dezelfde manier als thuis, op je werk en in de maatschappij:
Alle leerlingen wordt uitgelegd dat je niet kunt functioneren in een groep zonder afspraken, omdat niet iedereen zich dan prettig voelt in de klas. Ieder kind mag noemen waarom hij/zij zich soms niet prettig voelt, waar het last van heeft. Ook de juffen mogen dit doen. Alle opmerkingen worden op het bord opgeschreven en worden samengevoegd tot enkele regels. De juffen voegen de regel dat pesten ALTIJD gemeld moet worden toe. Deze regels worden door de kinderen en juffen samen ondertekend. Een kopie van de regels gaat ter ondertekening ook naar de ouders, het team en de overblijf – met de vraag of ze eventueel nog iets toe willen voegen en de verplichting pesten ook te melden, ook als het om volwassenen gaat. Deze aanpak is integraal, structureel en leidt tot attitudeverandering. Het is geen antipestmethode, maar een strategie voor scholen – zonder hierbij afhankelijk te zijn van derden – om hun eigen problemen zelfstandig op te lossen. Een omgekeerde piramidemodel, waarbij je bij de kinderen begint en doorwerkt naar ouders, team, bestuur etc. Toepasbaar op je werk, buurt en ook in de maatschappij.

Vergelijk maar eens het gedrag op een hockeyveld of bij een rugbywedstrijd met gedrag bij voetbalwedstrijden. Een groot verschil, puur door (het gemis van) duidelijke omgangsafspraken.

Omgangsafspraken
Dus geen pestprotocol dat ergens in een la ligt te verstoffen en bij klachten op tafel wordt gelegd, maar samen besluiten hoe we met elkaar omgaan en in de schoolgids, bij de ingang van de school en in de klas een zeer duidelijke melding: ‘Wie hier binnenkomt houdt zichzelf én anderen aan deze hierbij genoemde afspraken’.

Dorien Kok
http://DorienKok.nl

*Met dank aan Bob van der Meer*

Advertenties

Een gedachte over “Het pestprotocol, oftewel ‘Als het kalf verdronken is…’

  1. pestbriefje

    En ze leefden nog lang en gelukkig…

    Al jaren wordt pesten op een heel bijzondere manier aangepakt, De volwassenen gedragen zich als een kind in de overtuiging dat kinderen zich dan gaan gedragen als volwassenen. Men maakt regeltjes die kinderen niet begrijpen en doen gelijkertijd spelletjes die kinderen wel begrijpen maar die niets met pesten te maken hebben. Een pestprotocol heeft geen enkele waarde voor de gepeste, het beschermt alleen de school. En de methodes proberen kinderen te her-opvoeden, De aanpak van pesten is volledig gericht op de kinderen die niet pesten en niet gepest worden. Er is niet één anti pesten methodes die nut heeft en niet het verkeerde doet. Uit de bijna 2500 reacties op de PestTest krijgen alle methodes een voldoende van de kinderen die níet gepest worden. Gepeste kinderen geven hele dikke onvoldoendes.

    De grootste fout bij pesten zit in de aanpak. De bewijzen hiervoor kun je vinden in de psychologie want over de oorzaak van pestgedrag is geen enkele twijfel mogelijk, pesten ontstaat door de ontwikkeling van ons brein. Het begint bij 10 en duurt tot het kind 14 jaar oud is. Het komt niet of nauwelijks voor in groep 1-5 en toch noemt de ‘deskundige’ het een groepsproces, dit terwijl dat juist zorgt dat pesten stopt. Het zijn dan ook niet de slachtoffer die extra aandacht nodig hebben maar de pesters! En die zie je pas als er gepest wordt. Maar omdat pesten slechts 10 van de kinderen treft valt er nauwelijks iets aan te onderzoeken of te verdienen. Pesten is big business en dat wordt gekenmerkt door vriendjespolitiek want het is niet nodig dat ik elke week gevraagd wordt om een pesterij te stoppen. Pak een willekeurige school en kijk op hun website naar het beleid inzake pesten. Noem mij één school die daar duidelijk in is!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s